Oxidatie en Reductie

Elektrochemie bestudeert de relatie tussen chemische reacties en elektrische energie. De basis wordt gevormd door redoxreacties.

Oxidatie

Oxidatie is het afstaan van elektronen. Het oxidatiegetal stijgt.

Zn Zn2+ + 2e-

De stof die oxideert is de reductor (geeft elektronen af).

Reductie

Reductie is het opnemen van elektronen. Het oxidatiegetal daalt.

Cu2+ + 2e- Cu

De stof die reduceert is de oxidator (neemt elektronen op).

Ezelsbruggetje: OLO-ROR

Oxidatie = Leveren = Oxidatiegetal omhoog

Reductie = Opnemen = Reductie oxidatiegetal omlaag

Oxidatiegetallen

Regels voor het bepalen van oxidatiegetallen:

  • Elementen in hun standaardtoestand: 0
  • Eenatomige ionen: gelijk aan de lading
  • Waterstof: meestal +1 (behalve in metaalhydriden: -1)
  • Zuurstof: meestal -2 (behalve in peroxiden: -1)
  • Som van oxidatiegetallen = lading van het deeltje

Spanningsreeks

De spanningsreeks ordent halfreacties op basis van hun standaard reductiepotentiaal (E°). Hoe positiever E°, hoe sterker de oxidator.

Halfreactie (reductie)E° (V)
F2 + 2e- → 2F-+2.87
Au3+ + 3e- → Au+1.50
Cl2 + 2e- → 2Cl-+1.36
Ag+ + e- → Ag+0.80
Cu2+ + 2e- → Cu+0.34
2H+ + 2e- → H20.00
Pb2+ + 2e- → Pb-0.13
Ni2+ + 2e- → Ni-0.26
Fe2+ + 2e- → Fe-0.44
Zn2+ + 2e- → Zn-0.76
Al3+ + 3e- → Al-1.66
Mg2+ + 2e- → Mg-2.37
Na+ + e- → Na-2.71
Li+ + e- → Li-3.04

Redoxreacties balanceren

Oefen met het opstellen en balanceren van redoxreacties. Stel de halfreacties op en combineer ze tot een totaalreactie.

Stappen voor het balanceren

  1. Bepaal de oxidatiegetallen van alle atomen
  2. Identificeer welke stof oxideert en welke reduceert
  3. Stel de oxidatie-halfreactie op
  4. Stel de reductie-halfreactie op
  5. Maak het aantal elektronen gelijk
  6. Tel de halfreacties op tot de totaalreactie

Galvanische cel

Een galvanische cel zet chemische energie om in elektrische energie. Kies twee metalen om een cel samen te stellen.

1.10 V
Zn → Zn2+ + 2e-
Cu2+ + 2e- → Cu
Van Zn naar Cu
Transporteert ionen voor ladingsbalans
Celnotatie (Daniell-cel)
Zn(s) | Zn2+(aq) || Cu2+(aq) | Cu(s)

De dubbele verticale streep (||) stelt de ionenbrug voor. Links staat de anode, rechts de kathode.

Elektrolyse

Bij elektrolyse wordt elektrische energie gebruikt om een niet-spontane chemische reactie te laten plaatsvinden.

Verschil met galvanische cel
Chemisch → Elektrisch (spontaan)
Elektrisch → Chemisch (niet-spontaan)
2H2O + 2e- → H2 + 2OH-
2Cl- → Cl2 + 2e-
Waterstofgas (H2)
Chloorgas (Cl2)

Toepassingen van elektrolyse

Galvaniseren

Een voorwerp bedekken met een laagje metaal (bijv. verchromen, vernikkelen).

Chloor-alkali proces

Elektrolyse van pekel voor productie van chloor, waterstof en natriumhydroxide.

Aluminium winnen

Hall-Heroult proces: elektrolyse van gesmolten aluminiumoxide (Al2O3).

Raffinage van koper

Zuivering van ruw koper tot 99.99% puur koper via elektrolyse.

Quiz Elektrochemie