Naamvallen (Casus)
1e Declinatie: puella, -ae (f.) - meisje
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | puella | puellae |
| Genitivus | puellae | puellarum |
| Dativus | puellae | puellis |
| Accusativus | puellam | puellas |
| Ablativus | puella | puellis |
| Vocativus | puella | puellae |
2e Declinatie: dominus, -i (m.) - heer
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | dominus | domini |
| Genitivus | domini | dominorum |
| Dativus | domino | dominis |
| Accusativus | dominum | dominos |
| Ablativus | domino | dominis |
| Vocativus | domine | domini |
2e Declinatie (neutrum): bellum, -i (n.) - oorlog
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | bellum | bella |
| Genitivus | belli | bellorum |
| Dativus | bello | bellis |
| Accusativus | bellum | bella |
| Ablativus | bello | bellis |
| Vocativus | bellum | bella |
3e Declinatie: rex, regis (m.) - koning
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | rex | reges |
| Genitivus | regis | regum |
| Dativus | regi | regibus |
| Accusativus | regem | reges |
| Ablativus | rege | regibus |
| Vocativus | rex | reges |
3e Declinatie (neutrum): corpus, corporis (n.) - lichaam
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | corpus | corpora |
| Genitivus | corporis | corporum |
| Dativus | corpori | corporibus |
| Accusativus | corpus | corpora |
| Ablativus | corpore | corporibus |
| Vocativus | corpus | corpora |
4e Declinatie: exercitus, -us (m.) - leger
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | exercitus | exercitus |
| Genitivus | exercitus | exercituum |
| Dativus | exercitui | exercitibus |
| Accusativus | exercitum | exercitus |
| Ablativus | exercitu | exercitibus |
| Vocativus | exercitus | exercitus |
5e Declinatie: res, rei (f.) - zaak, ding
| Casus | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| Nominativus | res | res |
| Genitivus | rei | rerum |
| Dativus | rei | rebus |
| Accusativus | rem | res |
| Ablativus | re | rebus |
| Vocativus | res | res |
Werkwoordvervoegingen (Conjugationes)
1e Conjugatie: amare - liefhebben
Praesens Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | amo | amamus |
| 2e persoon | amas | amatis |
| 3e persoon | amat | amant |
Imperfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | amabam | amabamus |
| 2e persoon | amabas | amabatis |
| 3e persoon | amabat | amabant |
Perfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | amavi | amavimus |
| 2e persoon | amavisti | amavistis |
| 3e persoon | amavit | amaverunt |
2e Conjugatie: monere - waarschuwen
Praesens Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | moneo | monemus |
| 2e persoon | mones | monetis |
| 3e persoon | monet | monent |
Imperfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | monebam | monebamus |
| 2e persoon | monebas | monebatis |
| 3e persoon | monebat | monebant |
Perfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | monui | monuimus |
| 2e persoon | monuisti | monuistis |
| 3e persoon | monuit | monuerunt |
3e Conjugatie: legere - lezen
Praesens Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | lego | legimus |
| 2e persoon | legis | legitis |
| 3e persoon | legit | legunt |
Imperfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | legebam | legebamus |
| 2e persoon | legebas | legebatis |
| 3e persoon | legebat | legebant |
Perfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | legi | legimus |
| 2e persoon | legisti | legistis |
| 3e persoon | legit | legerunt |
4e Conjugatie: audire - horen
Praesens Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | audio | audimus |
| 2e persoon | audis | auditis |
| 3e persoon | audit | audiunt |
Imperfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | audiebam | audiebamus |
| 2e persoon | audiebas | audiebatis |
| 3e persoon | audiebat | audiebant |
Perfectum Indicativus Activum
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | audivi | audivimus |
| 2e persoon | audivisti | audivistis |
| 3e persoon | audivit | audiverunt |
Onregelmatig werkwoord: esse - zijn
Praesens Indicativus
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | sum | sumus |
| 2e persoon | es | estis |
| 3e persoon | est | sunt |
Imperfectum Indicativus
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | eram | eramus |
| 2e persoon | eras | eratis |
| 3e persoon | erat | erant |
Futurum Indicativus
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | ero | erimus |
| 2e persoon | eris | eritis |
| 3e persoon | erit | erunt |
Perfectum Indicativus
| Persoon | Singularis | Pluralis |
|---|---|---|
| 1e persoon | fui | fuimus |
| 2e persoon | fuisti | fuistis |
| 3e persoon | fuit | fuerunt |
Grammaticale Constructies
AcI (Accusativus cum Infinitivo)
De AcI wordt gebruikt na werkwoorden van waarneming, zeggen, denken en willen.
Dico te venire.
Ik zeg dat jij komt. (letterlijk: Ik zeg jou te komen)
Onderdelen: werkwoord regens (dico) + accusativus (te) + infinitivus (venire)
NcI (Nominativus cum Infinitivo)
De NcI is de passieve tegenhanger van de AcI.
Tu venire diceris.
Er wordt gezegd dat jij komt. / Jij wordt gezegd te komen.
Ablativus Absolutus
Een losse bepaling bestaande uit een naamwoord + participium in de ablativus.
Urbe capta, milites discesserunt.
Nadat de stad was ingenomen, vertrokken de soldaten.
Let op: Het onderwerp van de ablativus absolutus mag niet hetzelfde zijn als het onderwerp of lijdend voorwerp van de hoofdzin.
Participium Coniunctum
Een participium dat verbonden is met het onderwerp of lijdend voorwerp van de zin.
Milites urbem capientes clamabant.
De soldaten die de stad innamen, schreeuwden. / Terwijl de soldaten de stad innamen, schreeuwden ze.
Gerundium en Gerundivum
Gerundium: Verbaal zelfstandig naamwoord (-ndi, -ndo, -ndum)
Cupidus legendi sum.
Ik ben begerig naar lezen.
Gerundivum: Verbaal bijvoeglijk naamwoord (-ndus, -nda, -ndum)
Liber legendus est.
Het boek moet gelezen worden.
Indirecte Rede
Na werkwoorden van zeggen/denken: hoofdzin wordt AcI, bijzin krijgt coniunctivus.
Dixit se venturum esse cum posset.
Hij zei dat hij zou komen wanneer hij kon.
Consecutio Temporum
Tijdsvolgorde in bijzinnen met coniunctivus:
| Hoofdwerkwoord | Gelijktijdig | Voortijdig |
|---|---|---|
| Praesens/Futurum | Coni. praesens | Coni. perfectum |
| Verleden tijden | Coni. imperfectum | Coni. plusquamperfectum |
Grammatica Oefeningen
Bepaal de naamval en het getal van: puellam