Ecosystemen & Populatiedynamiek
Simuleer predator-prooi relaties, analyseer voedselwebben en bereken draagkracht
Lotka-Volterra Model
Het klassieke model beschrijft cyclische schommelingen tussen predator en prooi populaties. Prooi groeit exponentieel zonder predatie, predatoren sterven zonder prooi.
Cyclische Dynamiek
Prooipopulatie stijgt eerst, gevolgd door predatoren. Als prooi schaars wordt, dalen predatoren, waarna prooi weer kan groeien.
Predator-Prooi Simulatie
Observeer de cyclische dynamiek tussen predatoren (rood) en prooi (groen)
Populatiegrafiek
Trofische niveaus
Producenten (planten) vormen de basis. Consumenten zijn herbivoren (1e orde), carnivoren (2e orde) en topcarnivoren (3e orde).
Energie-overdracht
Slechts ~10% van de energie wordt overgedragen naar het volgende niveau. De rest gaat verloren als warmte.
Interactief Voedselweb
Klik op een organisme om de relaties te zien
Energiepiramide
~1 kJ
~10 kJ
~100 kJ
~1000 kJ
Bij elke stap gaat ~90% van de energie verloren als warmte
Carrying Capacity (K)
De maximale populatiegrootte die een omgeving kan ondersteunen, bepaald door beschikbare hulpbronnen zoals voedsel, water en ruimte.
Logistische groei
In het begin groeit een populatie exponentieel, maar naarmate K wordt bereikt, neemt de groeisnelheid af door competitie.
Populatiegroei Calculator
dN/dt = r × N × (1 - N/K)
r = intrinsieke groeisnelheid, N = populatiegrootte, K = draagkracht
Lag fase
Populatie past zich aan aan nieuwe omgeving, langzame groei.
Exponentiële fase
Snelle groei, weinig competitie, ruimte en voedsel overvloedig.
Afvlakkingsfase
Groei vertraagt door toenemende competitie om hulpbronnen.
Plateau fase
Populatie stabiliseert rond K, geboorte- en sterftecijfer in balans.
Ecosysteem verstoring
Verstoringen kunnen natuurlijk (storm, brand) of antropogeen (vervuiling, overbevissing) zijn en hebben cascading effects door het voedselweb.
Trofische cascade
Veranderingen op een trofisch niveau kunnen doorwerken naar andere niveaus. Voorbeeld: verwijdering van wolven beinvloedt hertenpopulatie en vegetatie.
Verstoringsscenario's
Selecteer een scenario om het effect op het ecosysteem te zien
Verwijdering topcarnivoor
Wat gebeurt er als de topcarnivoor (bijv. wolf) verdwijnt uit het ecosysteem?
Eutrofiering
Effect van nutrientenverrijking (stikstof, fosfaat) op een aquatisch ecosysteem.
Invasieve soort
Introductie van een exotische soort zonder natuurlijke vijanden.
Habitatfragmentatie
Effect van het opdelen van leefgebied door wegen en bebouwing.
Successie
Na verstoring herstelt een ecosysteem zich via ecologische successie
Pioniers
Mossen, korstmossen, eenjarige kruiden
Kruiden
Grassen, meerjarige kruiden
Struiken
Struiken, jonge bomen
Climax
Stabiel bos, hoge biodiversiteit