Leefstijlfactoren
Leefstijl heeft grote invloed op je gezondheid. Klik op een factor voor meer informatie.
Gezonde Voeding
De Schijf van Vijf laat zien welke producten je nodig hebt voor een gezond voedingspatroon.
Klik op een deel van de Schijf van Vijf
Klik op een van de segmenten om meer informatie te zien over die voedingsgroep.
Quiz: Voedingskennis
Genotmiddelen
Genotmiddelen zijn stoffen die invloed hebben op je gemoedstoestand. Leer over de risico's.
🚬 Roken
Tabak bevat nicotine en vele schadelijke stoffen. Veroorzaakt kanker, hart- en vaatziekten en longproblemen.
Feiten:
- Roken is de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak
- Ook meeroken is schadelijk
- Nicotine is zeer verslavend
- Stoppen met roken loont altijd
🍺 Alcohol
Alcohol remt de hersenen en tast veel organen aan. Verslavend en gevaarlijk in het verkeer.
Feiten:
- Geen alcohol tot 18 jaar (hersenen nog in ontwikkeling)
- Maximaal 1 glas per dag voor volwassenen
- Binge-drinken is extra schadelijk
- Alcohol + rijden = levensgevaarlijk
🌿 Cannabis
Cannabis (wiet, hasj) beinvloedt de hersenen. Kan psychische problemen veroorzaken, vooral bij jongeren.
Feiten:
- THC-gehalte is de laatste jaren toegenomen
- Verhoogd risico op psychose bij jongeren
- Kan concentratie en geheugen aantasten
- Gedoogd is niet hetzelfde als veilig
☕ Caffeine
In koffie, thee en energiedrankjes. Stimuleert het zenuwstelsel. Matig gebruik is niet schadelijk.
Feiten:
- Maximaal 400 mg/dag voor volwassenen
- Energiedrankjes bevatten vaak veel suiker
- Kan slaapproblemen veroorzaken
- Jongeren zijn gevoeliger voor effecten
💊 Drugs
Harddrugs zoals XTC, cocaine en heroïne zijn zeer gevaarlijk en verslavend.
Feiten:
- Alle drugs zijn verboden (behalve gedoogbeleid cannabis)
- Samenstelling vaak onbekend en gevaarlijk
- Hoog verslavingsrisico
- Kan leiden tot overdosis en dood
📱 Gaming/social media
Geen middel, maar kan verslavend gedrag veroorzaken. Invloed op slaap, beweging en sociaal contact.
Feiten:
- Ontworpen om verslavend te zijn
- Blauw licht verstoort slaap
- Kan leiden tot FOMO en onzekerheid
- Digitale detox kan helpen
Gezondheidsdeterminanten
Gezondheid wordt bepaald door veel factoren. Dit model laat zien welke lagen van invloed zijn.
Model van Dahlgren en Whitehead
Mensen met een lagere opleiding en inkomen leven gemiddeld 6-7 jaar korter en hebben 15-18 jaar minder gezonde levensjaren. Dit komt door een combinatie van factoren: minder gezonde leefstijl, zwaarder werk, meer stress en minder toegang tot zorg.
Voorlichting Maken
Leer voorlichting te geven over gezondheidsthema's aan verschillende doelgroepen.