Metaalbewerkingstechnieken

Klik op een bewerking voor meer informatie over de techniek, gereedschappen en toepassingen.

Verspanende bewerkingen

🔄

Draaien

Ronde werkstukken bewerken op de draaibank

Frezen

Vlakke en gevormde oppervlakken maken

🛠

Boren

Gaten maken in materiaal

Slijpen

Nauwkeurig afwerken van oppervlakken

Niet-verspanende bewerkingen

🔥

Lassen

Metalen permanent verbinden

Buigen

Plaat en profiel in vorm buigen

Knippen/Ponsen

Plaatmateriaal op maat snijden

💡

Solderen

Verbinden met laag smeltend soldeer

Draaien

Bij draaien draait het werkstuk rond terwijl een snijgereedschap materiaal verwijdert. Geschikt voor cilindrische werkstukken.

1

Opspannen

Zet het werkstuk vast in de klauwplaat. Controleer of het goed gecentreerd is.

2

Instellen

Stel de juiste snijsnelheid en voeding in op basis van materiaal en bewerking.

3

Bewerken

Voer de bewerking uit: langdraaien, vlakdraaien, afsteken of draadsnijden.

4

Meten

Controleer de maat met schuifmaat of micrometer.

Frezen

Bij frezen draait het gereedschap (de frees) terwijl het werkstuk wordt bewogen. Geschikt voor vlakke werkstukken, gleuven en contouren.

Freessoorten: vlakfrees, vingerflees, kogelkopfrees, T-gleuffrees

Toepassingen: vlakfrezen, contourfrezen, gleuffrezen, tandwielfrezen

Boren

Boren is het maken van cilindrische gaten met een roterende boor. Belangrijk is de juiste snijsnelheid en koeling.

Boorsoorten: spiraalboor, centerboor, ruimer, verzinkboor

Let op: Altijd centerprikken voor nauwkeurig boren. Gebruik koelvloeistof bij metaal.

Slijpen

Slijpen is een afwerkbewerking voor zeer nauwkeurige maten en gladde oppervlakken. Gebruikt een roterende slijpsteen.

Types: vlakslijpen, rondslijpen, centerloosslijpen

Nauwkeurigheid: tot 0,001 mm (1 micrometer)

Lassen

Lassen is het permanent verbinden van metalen door smelten. Er zijn verschillende lastechnieken voor verschillende toepassingen.

MIG/MAG: Meest gebruikt, geschikt voor staal en aluminium

TIG: Hoogwaardige lassen, vooral voor RVS en aluminium

Elektrisch: Simpel, robuust, geschikt voor zwaardere constructies

Buigen

Buigen is het plastisch vervormen van plaat of profiel. Belangrijk is de terugvering (springback) te compenseren.

Methodes: kantpers, walsbuigen, strookbuigen

Let op: Minimale buigstraal afhankelijk van materiaaldikte en -soort

Knippen en Ponsen

Plaatmateriaal op maat snijden door afschuiven. Bij ponsen worden gaten of vormen uit plaat geslagen.

Methodes: guillotineschaar, nibbelschaar, ponsmachine, lasersnijden

Lasersnijden: Moderne CNC-gestuurde methode voor complexe vormen

Solderen

Verbinden van metalen met een toevoegmateriaal (soldeer) dat smelt onder 450C. Minder sterk dan lassen maar geschikt voor fijne verbindingen.

Zachtsolderen: Tot 450C, voor elektronica en loodgieterij

Hardsolderen: 450-900C, sterkere verbindingen

Materiaalkennis

Eigenschappen van veelgebruikte metalen in de industrie.

Staal (Fe)

Dichtheid: 7850 kg/m3
Sterkte
Hardheid
Lasbaarheid

Aluminium (Al)

Dichtheid: 2700 kg/m3
Sterkte
Hardheid
Gewicht

RVS (Inox)

Dichtheid: 7900 kg/m3
Sterkte
Corrosie
Prijs

Messing (CuZn)

Dichtheid: 8500 kg/m3
Sterkte
Verspaanb.
Corrosie

Kennischeck

Welk materiaal kies je voor een onderdeel dat licht moet zijn en niet mag roesten?
Staal
Aluminium
Messing
Gietijzer

Veilig werken in de werkplaats

Veiligheid eerst!

Metaalbewerking brengt risico's met zich mee: ronddraaiende delen, hete materialen, scherpe randen en vonken. Draag altijd de juiste PBM's!

Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM)

👓
Veiligheidsbril
🥼
Gehoorbescherming
🧵
Veiligheidsschoenen
🖐
Werkhandschoenen
🧓
Laskap/lashelm
👕
Werkkleding

Belangrijke veiligheidsregels

  • Draag NOOIT handschoenen bij draaiende machines (insleepgevaar)
  • Verwijder sieraden en bind lang haar vast
  • Controleer machines voor gebruik op defecten
  • Gebruik altijd de juiste gereedschappen voor de klus
  • Houd de werkplek schoon en opgeruimd
  • Ken de locatie van de noodstop en EHBO
  • Werk nooit alleen met gevaarlijke machines
  • Meld onveilige situaties direct

KAM-zorg

KAM staat voor Kwaliteit, Arbo en Milieu. In de metaalindustrie is KAM-zorg essentieel voor een veilige werkplek, goede producten en een schoon milieu.

Kwaliteitscontrole

Meten en toleranties zijn essentieel voor kwaliteit in de metaalbewerking.

Meetgereedschap

📏

Schuifmaat

Nauwkeurigheid: 0,02 - 0,05 mm

📏

Micrometer

Nauwkeurigheid: 0,001 - 0,01 mm

📐

Meetklok

Nauwkeurigheid: 0,01 mm

📑

Haakse liniaal

Voor het controleren van haaksheid

Toleranties (ISO-systeem)

Tolerantie is de toegestane afwijking van de nominale maat.

Klasse Toepassing Voorbeeld tolerantie
IT5-IT7 Precisie passingen +/- 0,01 mm
IT8-IT10 Normaal machinaal +/- 0,05 mm
IT11-IT14 Grove bewerking +/- 0,1 mm
IT15-IT18 Ruwe maten +/- 1 mm

Oppervlakteruwheid (Ra)

  • Ra 0,4: Slijpen, honen - spiegelglad
  • Ra 1,6: Fijn draaien/frezen - glad
  • Ra 3,2: Normaal draaien/frezen
  • Ra 6,3: Ruw draaien/frezen
  • Ra 12,5: Zagen, branden