Verken de werking van de Nederlandse verzorgingsstaat: sociale zekerheid, belastingen en voorzieningen
Een verzorgingsstaat is een land waar de overheid zorgt voor een basisbestaan voor alle burgers. Nederland is zo'n verzorgingsstaat. De overheid vangt mensen op die het niet zelf kunnen redden.
De Nederlandse verzorgingsstaat rust op vier pijlers. Klik op een pijler voor meer informatie.
Gratis basisonderwijs en betaalbaar voortgezet onderwijs
Wat regelt de overheid?
Waarom? Goed onderwijs zorgt voor gelijke kansen en een goed opgeleide beroepsbevolking.
Toegankelijke en betaalbare zorg voor iedereen
Wat regelt de overheid?
Waarom? Iedereen moet toegang hebben tot goede zorg, ongeacht inkomen.
Uitkeringen en toeslagen voor wie het nodig heeft
Wat regelt de overheid?
Waarom? Niemand mag in armoede vervallen door pech of omstandigheden.
Betaalbare woningen en huurtoeslag
Wat regelt de overheid?
Waarom? Iedereen heeft recht op een dak boven het hoofd.
De verzorgingsstaat is gebaseerd op solidariteit: de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Wie meer verdient, betaalt meer belasting. Dat geld wordt gebruikt om mensen te helpen die het minder hebben.
Nederland kent verschillende uitkeringen voor verschillende situaties. Klik op een uitkering voor meer informatie.
Werkloosheidsuitkering
Participatiewet
Ouderdomspensioen
Arbeidsongeschiktheid
Jonggehandicapten
Per kind per kwartaal
Klik op een uitkering hierboven om meer te leren over de voorwaarden en bedragen.
Bij een uitkering horen ook verplichtingen:
Bij WW en bijstand moet je actief zoeken naar werk.
Je moet eerlijk opgeven wat je verdient en bezit.
Soms moet je een opleiding of cursus volgen.
Je moet passend werk accepteren als dat wordt aangeboden.
De verzorgingsstaat wordt betaald uit belastingen en premies. Nederland kent een progressief belastingstelsel: wie meer verdient, betaalt een hoger percentage.
Belasting over je loon (36,93% - 49,50%)
Belasting op producten (9% of 21%)
Belasting op bedrijfswinst
Premies voor AOW, WW, zorg
Bereken hoeveel belasting je zou betalen bij een bepaald inkomen.
In Nederland betaal je over de eerste ~€75.000 zo'n 37% belasting. Boven dat bedrag betaal je 49,5%. Dit heet een progressief stelsel: hoe meer je verdient, hoe hoger het percentage.
De Nederlandse verzorgingsstaat is niet in een dag gebouwd. Hier zie je de belangrijkste ontwikkelingen.
Eerste sociale wet: werknemers krijgen een uitkering bij een bedrijfsongeval.
Werknemers krijgen loon doorbetaald bij ziekte.
Invoering van de WW: uitkering bij werkloosheid.
Algemene Ouderdomswet: pensioen voor alle 65-plussers.
Vangnet voor iedereen die niet in eigen inkomen kan voorzien.
Arbeidsongeschiktheidswet: uitkering bij langdurige ziekte.
Verzorgingsstaat wordt te duur, uitkeringen worden versoberd.
Nieuwe arbeidsongeschiktheidswet met strengere voorwaarden.
Nieuwe bijstandswet met meer nadruk op werk en participatie.
Over de verzorgingsstaat wordt veel gedebatteerd. Sommigen vinden dat de overheid meer moet doen, anderen vinden de overheid te groot.
Steeds meer ouderen, steeds minder werkenden. Wie betaalt de AOW?
De zorg wordt steeds duurder. Hoe houden we het betaalbaar?
Te weinig betaalbare woningen. Moet de overheid meer bouwen?
Moeten we alle uitkeringen vervangen door een vast bedrag voor iedereen?
Hoe vangen we mensen op die hun werk verliezen door de energietransitie?
Robots nemen werk over. Wie betaalt dan de sociale zekerheid?