Grammatik Interaktiv GL/TL

Oefen Duitse grammatica die belangrijk is voor tekstbegrip: naamvallen, werkwoordsvormen en zinsbouw.

Die vier Falle (De vier naamvallen)

In het Duits zijn er vier naamvallen. Elke naamval heeft een specifieke functie in de zin.

Naamval Functie Vraag Voorbeeld
Nominativ Onderwerp Wer? / Was? Der Mann liest ein Buch.
Akkusativ Lijdend voorwerp Wen? / Was? Ich sehe den Mann.
Dativ Meewerkend voorwerp Wem? Ich gebe dem Mann ein Buch.
Genitiv Bezit Wessen? Das Auto des Mannes.

Lidwoorden per naamval

Naamval der (m) die (v) das (o) die (mv)
Nominativ der die das die
Akkusativ den die das die
Dativ dem der dem den
Genitiv des der des der

Tip: RESE-NESE

Onthoud voor mannelijk: der - den - dem - des (RESE-NESE verwijst naar de eindletters)

Oefening: Kies de juiste naamval

Vraag 1 van 5

Werkwoordsvormen (Verbformen)

Prasens (Tegenwoordige tijd)

De tegenwoordige tijd in het Duits.

ich
mache
du
machst
er/sie/es
macht
wir
machen
ihr
macht
sie/Sie
machen

Perfekt (Voltooid tegenwoordige tijd)

Gevormd met haben of sein + voltooid deelwoord (Partizip II)

haben: Ich habe ein Buch gelesen. (Ik heb een boek gelezen)

sein: Er ist nach Berlin gefahren. (Hij is naar Berlijn gereden)

Wanneer sein?

Gebruik sein bij bewegingswerkwoorden (gehen, fahren, fliegen, kommen) en verandering van toestand (werden, sterben, aufwachen).

Prateritum (Verleden tijd)

Vooral gebruikt in geschreven teksten en bij hulpwerkwoorden.

Werkwoord Prasens Prateritum Perfekt
sein ist war ist gewesen
haben hat hatte hat gehabt
werden wird wurde ist geworden
konnen kann konnte hat gekonnt

Oefening: Kies de juiste werkwoordsvorm

Vraag 1 van 5

Lidwoorden (Artikel)

In het Duits heeft elk zelfstandig naamwoord een geslacht: mannelijk (der), vrouwelijk (die) of onzijdig (das).

Bepaald lidwoord (der, die, das)

Mannelijk Vrouwelijk Onzijdig Meervoud
Nominativ der die das die
Akkusativ den die das die
Dativ dem der dem den

Onbepaald lidwoord (ein, eine)

Mannelijk Vrouwelijk Onzijdig
Nominativ ein eine ein
Akkusativ einen eine ein
Dativ einem einer einem

Trucjes om het geslacht te onthouden

  • der: dagen, maanden, seizoenen, mannelijke personen
  • die: woorden op -ung, -heit, -keit, -schaft, vrouwelijke personen
  • das: verkleinwoorden (-chen, -lein), woorden op -um

Oefening: Kies het juiste lidwoord

Vraag 1 van 5

Woordvolgorde (Wortstellung)

Hoofdzin

In een Duitse hoofdzin staat het vervoegde werkwoord op de tweede plaats.

Ich gehe heute ins Kino.

Heute gehe ich ins Kino.

Ins Kino gehe ich heute.

Bijzin

In een bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde.

Ich weiss, dass er heute ins Kino geht.

Sie fragt, ob wir morgen kommen.

Das ist der Mann, der hier wohnt.

Belangrijke voegwoorden

Voegwoord Betekenis Voorbeeld
weil omdat Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
dass dat Ich weiss, dass er kommt.
wenn als/wanneer Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause.
obwohl hoewel Er arbeitet, obwohl er mude ist.

Let op!

Na voegwoorden als und, oder, aber, denn verandert de woordvolgorde NIET (het werkwoord blijft op plaats 2).

Oefening: Zet de woorden in de juiste volgorde

Vraag 1 van 5

Voorzetsels (Prapositionen)

Duitse voorzetsels vereisen een specifieke naamval.

Akkusativ-voorzetsels

Deze voorzetsels vereisen altijd de Akkusativ: durch, fur, gegen, ohne, um

Ich gehe durch den Park. (door het park)

Das Geschenk ist fur meine Mutter. (voor mijn moeder)

Dativ-voorzetsels

Deze voorzetsels vereisen altijd de Dativ: aus, bei, mit, nach, seit, von, zu

Ich komme aus der Schule. (uit school)

Ich fahre mit dem Bus. (met de bus)

Wisselvoorzetsels (Akkusativ of Dativ)

an, auf, hinter, in, neben, uber, unter, vor, zwischen

  • Akkusativ bij beweging naar een plek (Wohin?)
  • Dativ bij een vaste plaats (Wo?)

Wohin? Ich lege das Buch auf den Tisch. (op de tafel - beweging)

Wo? Das Buch liegt auf dem Tisch. (op de tafel - locatie)

Ezelsbruggetje voor Akkusativ-voorzetsels

DOGFU: Durch, Ohne, Gegen, Fur, Um

Oefening: Kies de juiste naamval na het voorzetsel

Vraag 1 van 5