Onderzoek DNA-structuur, celdeling en erfelijkheidswetten - GL/TL niveau
DNA (DeoxyriboNucleic Acid) bevat alle erfelijke informatie. Het bestaat uit twee strengen die om elkaar heen draaien.
A koppelt altijd aan T (2 waterstofbruggen)
G koppelt altijd aan C (3 waterstofbruggen)
Dit zorgt ervoor dat DNA precies kan worden gekopieerd bij celdeling.
DNA bevat de code voor het maken van eiwitten. Drie opeenvolgende basen (een triplet of codon) coderen voor een aminozuur.
| Begrip | Uitleg | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Gen | Stukje DNA dat codeert voor een eigenschap | Gen voor oogkleur |
| Chromosoom | Opgekruld DNA-molecuul met veel genen | Mensen hebben 46 chromosomen |
| Genoom | Alle DNA in een cel | Het menselijk genoom |
| Allel | Variant van een gen | Allel voor blauwe ogen |
Er zijn twee soorten celdeling. Klik op een fase voor meer informatie.
Cel groeit, DNA wordt gekopieerd
Chromosomen worden zichtbaar, kernmembraan verdwijnt
Chromosomen in het midden van de cel
Chromatiden worden naar polen getrokken
2 identieke dochtercellen (2n)
Homologe chromosomen scheiden, crossing-over
Uitwisseling van stukjes DNA tussen chromosomen
Chromatiden scheiden
4 unieke geslachtscellen (n)
Selecteer een fase hierboven om meer te leren over wat er gebeurt.
| Kenmerk | Mitose | Meiose |
|---|---|---|
| Doel | Groei en herstel | Vorming geslachtscellen |
| Aantal delingen | 1 | 2 |
| Aantal dochtercellen | 2 | 4 |
| Chromosoomaantal | Blijft gelijk (2n -> 2n) | Halveert (2n -> n) |
| Genetische variatie | Geen (identieke cellen) | Veel (door crossing-over) |
| Waar? | Alle lichaamscellen | Geslachtsorganen |
Kies de genotypes van beide ouders en bekijk de mogelijke nakomelingen.
Genotype: BB
Genotype: Bb
Dominant allel (B): Komt altijd tot uiting, ook bij 1 kopie
Recessief allel (b): Komt alleen tot uiting bij 2 kopies
Homozygoot: Twee dezelfde allelen (BB of bb)
Heterozygoot: Twee verschillende allelen (Bb)
Genotype: De genetische samenstelling (bijv. Bb)
Fenotype: De zichtbare eigenschap (bijv. bruine ogen)